متن سخنان لقمان قدیری کارشناس ارشد علوم اجتماعی به شرح زیر است.

 

اساسا جهت بررسی جنبش های اجتماعی بایستی به زمینه اجتماعی و سیاسی شکل گیری آنها توجه ویژه داشت. 

در تحلیل جامعه شناسی سیاسی این زمینه ها، ما باید به شکاف ها و گسل های اجتماعی و سیاسی اشاره کنیم.

در این بحث تقریبا با دو گونه شکاف ساختاری و تاریخی مواجه هستیم.

شکاف ساختاری در معنای کلی اشاره دارد به

1-     نوع و نحوه مالکیت ابزار تولید وسرمایه و نیز توزیع درآمد در جامعه

2-     شکاف جنسیتی که به میزان اقتدار مردان وزنان اشاره دارد

3-     شکاف سنی که اساسا جامعه حول محور اقتدار بزرگسالان یا جوانان شکل گرفته است.

 

 

شکاف تاریخی درباره ی تنوع

1-     مذاهب و فرق دینی

2-     تنوع قومی,زبانی و نژادی

 3- نوع و نحوه ارتباط دین و دولت در پروسه تاریخی شکل گیری هر ملت و کشوری اشاره دارد.

پس در حقیقت جنبش های اجتماعی حول و حوش شکاف های ساختاری و تاریخی موجود در هر کشوری شکل    میگیرند. این شکاف های اجتماعی و سیاسی می توانند فعال و خاموش باشند.

با این مقدمه به بررسی اجمالی جنبش های اجتماعی و تعریغی مشترک جهت روشن شدن بحث در خصوص جنبش دانشجویی و تاریخ این جنبش در ایران می رسیم.

در بحث تعریف جنبش های اجتماعی اندیشمندان اجتماعی مباحث گوناگون مطرح کرده اند.

دراین خصوص "گیدنز" جنبش اجتماعی را تلاش جمعی برای پیش برد منافع مشترک از طریق عمل جمعی خارج از حوزه نهادهای رسمی عنوان می کند و یا "تام باتوامور" جنبش اجتماعی را نوعی تلاش گروهی بر ای ایجاد تغییر ویا مقاومت در برابر تغییر در جامعه می داند.

علاوه بر این طبقه بندی مختلفی نیز در این خصوص وجود دارد. بعضی ها نظریه های جنبش های اجتماعی را به دو دسته گروه اروپایی(نئومارکسیستی : مخالف سیستم و تاکید بر روی ایدوئولوژی) وگروه آمریکایی(کارکردگرایانه : سازمانها به سرعت عملگرا می شوند) تقسیم میکنند.

نظریه های کلاسیک و جدید قبل از دهه 60 و بعد از دهه 60 شامل جنبش های کارگری و ملی گرایانه،رجنبش های دانشجویی،حقوق مدنی،زنان،زیست محیطی و... می شوند.

طبقه بندی دیگر جنبش های اجتماعی را به چهار گروه جنبش های دگرگون ساز ، اصلاحات، رستگاری بخش و تغییر دهنده تقسیم می کند.

در نهایت برای اینکه تعریفی مشخص و معین از جنبش های اجتماعی داشته باشیم، اساس بحث را بر روی تعریف "آلن تورن" جامعه شناس فرانسوی قرار می دهیم.  "تورن" می گوید هر جنبشی دارای سه اصل هویت،مخالفت و عمومیت است . به این معنا که هر جنبشی باید از هویتی مشخص برخوردار باشد و مشارکت کنندگان در جنبش بایستی احساس تعلق و هویت متمایز با دیگران داشته باشند. همچنین هر جنبش اجتماعی در برابر نوعی نیروی مقاوم قرار دارد و خود را مخالف وضع موجود می بیند و در آخر، هر جنبشی به دنبال ارزش های فراگیری است.

همچون منافع ملی،آزادی،عدالت، رفاه همگانی در دنیای ارتباط و وسایل ارتباطی مبتنی بر وب و با استفاده تکنولوژی های ارتباطی جدید جنبش ها امکان های جدیدی برای بروز و ظهور و تاثیرگذاری کسب کرده اند.

1-     جنبش های اجتماعی از این وسایل جهت شکل دادن به شبکه های درونی خود استفاده می کنند.

2-     جنبش های اجتماعی از این وسایل جهت شکل دادن به ارتباطات خود با جنبش های دیگر استفاده می کنند.

3-     جنبش های اجتماعی از این وسایل جهت ابراز مخالفت با وضع موجود استفاده می کنند.

در تحلیل جنبش های اجتماعی از رویکرد های مختلف می توان استفاده کرد.   به طور کلی سه رویکرد اصلی وجود دارد :

1-     رویکرد رفتار جمعی  2- رویکرد نهادی 3-رویکرد جامعه مدنی

 

 

 

 

 

و اما در خصوص جنبش دانشجویی ایران بر اساس تاریخ آن می توان گفت که به صورت نسبی علی رغم افت و خیز های آن، با جنبشی مواجه هستیم و تاریخ دانشگاه در ایران به ما این امکان را می دهد که درباره جنبش دانشجویی ایران به بحث و گفت و گو بپردازیم

 

قدیری جنبش های دانشجویی را از سال 1314 تا 1376 به شاخه های زیر تقسیم و عنوان بندی کرد و در مورد هرکدام نیز توضیح داد.

1-     از حرکت صنفی تا چپ روی سیاسی                                                      1332-1314 

2-     خفقان پلیسی                                                                                        1340- 1332

3-     آتش زیر خاکستر                                                                                 1342-1340  

4-     تغذیه حرکت های مسلحانه                                                                   1357-1342

5-     تنش,درگیری,تعطیلی                                                                           1359_1357

6-     انقلاب فرهنگی                                                                                     1362-1359 

7-     سیطره پیروان خط امام                                                                        1368 _1362

8-     دگردیسی ایدوئولوژیک                                                                       1376_1368

9-     اصلاحات, از همراهی تا جدایی                                                              1384-1376    

      10 _سرکوب                                                                                               1388_1384

      11 _ دوران کما                                                                                           1392_1388

      12_ جوانه های امید                                                                                          1392